Συμβολισμοί και συντομογραφίες
στη συνταγογραφία-φαρμακοποιίες στην ελληνική και ξένη βιβλιογραφία
Πηγή: Τάκης Κανακάρης «Επί του Εργαστηρίου», 2001.
|
Συντομογραφίες & σύμβολα |
Προέλευση |
Ερμηνεία |
|
Π.Ο.Υ. |
Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας |
|
|
WHO |
Word Health Organization |
Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας |
|
(!) |
-σκόπιμη υπέρβαση της μέγιστης δόσης |
|
|
% |
verte |
γύρισε σελίδα (η συνταγή συνεχίζεται ή ακολουθεί κι άλλη συνταγή) |
|
# |
διαχωριστικό σύμβολο μεταξύ συνταγών |
|
|
~,approx |
approximate(ly) |
κατά προσέγγιση, περίπου |
|
≈ |
ίσον κατά προσέγγιση |
|
|
A |
ante |
πριν |
|
A |
atto |
10-18 |
|
aa |
ana partes aequales |
ανά ίσα μέρη |
|
acc |
according(to) |
συμφώνως προς |
|
a.c. |
ante cibos |
πριν το φαγητό |
|
a. coen. |
Ante coenam |
πριν το βραδινό φαγητό |
|
abs. |
absolutus, absolute |
απόλυτος (π.χ. Alcohol abs.= απόλυτη αλκοόλη) |
|
Μ |
εφάπαξ δόση |
|
|
Ad |
ad |
μέχρι, έως |
|
Add |
adde |
να προστεθούν |
|
Ad rep |
ad.repetitionem |
να επαναληφθεί (η εκτέλεση της συνταγής) |
|
Ad. Satur. |
Ad saturandum |
μέχρι κορεσμού |
|
Ad scat. |
Ad scatulam |
σε κουτί |
|
Ad us. ext. |
Ad usum externum |
για εξωτερική χρήση |
|
Ad us. int. |
ad usum internum |
για εσωτερική χρήση |
|
Ad us. med. |
Ad usum medicinalem |
για ιατρική χρήση |
|
Ad vitr. |
Ad vitrum |
σε γυάλινη φιάλη |
|
Ad vitr.flav, |
ad vitrum flavum |
σε σκουρόχρωμη φιάλη |
|
Ad vitr. gutt. |
ad vitrum guttatum |
σε φιάλη με σταγονόμετρο |
|
Ad vitr. pip. |
Ad vitrum pipet-tatum |
σε σταγονομετρική φιάλη |
|
Aeq. |
Aequalis |
ίσα |
|
Aer |
aerosol |
αερόλυμα |
|
Alc, alcoh |
alcohol (-ic) |
αλκοόλη (-ικό) |
|
Alk |
alkali (-ne) |
αλκάλιο,αλκαλικός |
|
Amps |
ampules |
φύσιγγες |
|
Ampul. |
Ampulla |
φύσιγγα |
|
Amt (s) |
amount (-s) |
ποσότητα (-ες) |
|
Aq. |
Aqua |
νερό |
|
Aq. comm. |
Aqua communis |
πόσιμο νερό |
|
Aq. Dem. |
Aqua demineralisata |
απιονισμένο νερό |
|
Aq. Dest. |
Aqua destillata |
απεσταγμένο νερό |
|
Aq. Frig. |
Aqua frigida |
βραστό νερό |
|
Applicand |
applicandus |
να εφαρμοστεί |
|
b/o |
κατά βάρος προς όγκο |
συγκέντρωση κατά βάρος προς όγκο(g/100ml) |
|
boil |
boiling |
βρασμός |
|
bp |
boiling point |
σημείο βρασμού |
|
Bu |
butyl C4H9- |
βουτύλιο |
|
Βz |
benzoyl C6H5CO- |
βενζοϋλιο |
|
ΒzΗ |
benzaldehyde |
βενζαλδεΰδη |
|
ΒzΟΗ |
benzoic acid |
βενζοϊκό οξύ |
|
C |
centi |
10-2 |
|
C |
centum |
εκατό |
|
°C |
celsious degrees |
βαθμοί Κελσίου (θερμο-μετρική Κλίμακα) |
|
ca |
circa |
περί, περίπου |
|
caerul. |
Caeruleus |
κυανός |
|
calc. |
calcinatus |
πορώδες |
|
caps |
capsula |
κάψουλα |
|
caps, amyl. |
Capsula amylaceae |
κάψουλα από άμυλο |
|
caps. Cerat. |
Capsula cerata |
κάψουλα από κερί |
|
caps. Dur. |
Capsula dura |
κάψουλα σκληρή |
|
caps. Gel. |
Capsula gelatinosa |
κάψουλα από ζελατίνη |
|
cave |
cave |
προσοχή |
|
cc, cm5 |
cubic centimeter(s) |
κυβικό (-ά) εκατοστό(-ά) |
|
cerat |
ceratum |
κηραλοιφή |
|
chart. Cerat. |
Charta cerata |
κηρωμένο χαρτί |
|
cito! |
Cito! |
Επείγον |
|
col. |
Colatura |
διήθημα |
|
colet. |
Coletur |
άφησε να στραγγίζει |
|
collun. |
Collunarium |
ρινικό πλύμα |
|
collut. |
Collutorium |
στοματικό διάλυμα |
|
collyr. |
Collyrium |
οφθαλμικό διάλυμα |
|
compn |
composition |
σύνθεση |
|
compr |
compressus |
συμπιεσμένος |
|
conc. |
Concentratus |
πυκνός |
|
cong. |
Congius |
ένα γαλόνι |
|
consperg. |
Consperge |
σκόνη, ψεκαστήρας |
|
const. |
constituentia |
φορείς φαρμάκων (έκδοχα) |
|
CoQ |
coenzyme Q |
συνένζυμο Q |
|
Cort. |
Cortex |
φλοιός |
|
C.P. |
chemically pure |
χημικά καθαρό |
|
Crist. |
Cristallisatus |
κρυσταλλικός |
|
Cryst |
crystalline, crystals |
κρυσταλλικός, κρύσταλλα |
|
Crystn |
crystallization |
αποκρυστάλλωση |
|
Cys |
cysteine |
κυστεϊνη |
|
D, da |
da ή de (n)tur |
δώσε |
|
D |
density |
πυκνότητα |
|
d. |
dexter |
δεξιός |
|
d- |
dextro (totatory) |
δεξιόστροφος |
|
d. |
dosis |
μια δόση |
|
dec, dct |
decoctum |
αφέψημα |
|
decompn |
decomposition |
αποσύνθεση |
|
deg |
degree |
βαθμός |
|
dent. |
Dental |
οδοντικός, οδοντιατρικός |
|
deriv |
derivative |
παράγωγο |
|
d. et n. |
die et nocte |
μέρα και νύκτα |
|
dil. |
Dilute |
διαλύω, αραιώνω |
|
distln |
distillation |
απόσταξη |
|
div. |
divide |
διαιρώ,χωρίζω |
|
div. in par. Aeq. |
Dividatur in partes aequales |
διαίρεσε σε ίσες δόσεις |
|
eff. |
Effervescens |
αναβράζον |
|
e.m.p. |
ex modo prescripto |
εκ του τρόπου |
|
empl. |
Emplastrum |
έμπλαστρο |
|
emuls. |
Emulsion,emulsion |
γαλάκτωμα |
|
eq |
equivalent |
γραμμοϊσοδύναμο |
|
Et2O |
ethyl ether |
αιθέρας |
|
EtOH |
ethyl alcohol |
αιθυλική αλκοόλη |
|
e.u. |
external use |
εξωτερική χρήση |
|
ε/υ |
λάδι σε νερό |
(βλ.ο/w) |
|
exp., excip. |
Excipientia |
φορείς φαρμάκων (έκδοχα) |
|
exsicc. |
Exsiccatus |
αποξηραμένος |
|
ext., extern |
externum, externally |
εξωτερικός |
|
ext(d) |
extract, extracted |
εκχύλισμα, εκχυλισμένος |
|
ext., extr. |
Extractum |
εκχύλισμα |
|
filt. |
Filtra |
διήθησε |
|
fl. |
Fluidus |
ρευστό (π.χ. extractum fl. = ρευστό εκχύλισμα) |
|
g |
gram(s) |
γραμμάριο |
|
gr.,gran. |
Granum, granulum |
κοκκίο |
|
herb. |
Herba |
βότανο |
|
i.g. |
intragastric |
ενδογαστρικά |
|
inj. |
injectio |
ένεση |
|
i.v. |
intra venam, intravenous |
ενδοφλέβια |
|
lac |
lactose |
λακτόζη |
|
mac |
maceratio |
εμβροχή |
|
mass. Pil. |
Massa pilularum |
μάζα καταποτίων |
|
mass.supp. |
massa suppositorium |
μάζα υποθέτων |
|
M.D.S. |
misce, da, signa |
ανάμιξε και χορήγησε μαζί με τις οδηγίες χρήσης |
|
Menstr. |
Menstrum |
διαλύτης |
|
MIC |
minimal inhibitory concentration |
ελάχιστη ανασταλτική πυκνότητα |
|
Mixt. |
Mixture |
μίγμα |
|
n. |
naris |
ρουθούνι |
|
nas. |
Nasal |
ρινικός |
|
nat. |
naturalis |
φυσικός |
|
Natr. |
Natrium |
νάτριο |
|
Nebul. |
Nebula |
ψεκαστήρας |
|
N.F. |
national formulary |
διεθνής διατύπωση |
|
Ng |
nanogram |
ένα εκατομμυριοστό του γραμμαρίου (10-9 g) |
|
Nig. |
Niger |
μαύρος, σκοτεινός |
|
0/0 |
κατ' όγκο προς όγκο |
συγκέντρωση κατ' όγκο (ml/100ml) |
|
o.d. |
oculus dexter |
δεξιός οφθαλμός |
|
oil,ol. |
Oily, oleum |
ελαιώδης, λάδι |
|
oint. |
Ointment |
αλοιφή |
|
o.l.,o.s. |
oculus laevus, oculus sinister |
αριστερός οφθαλμός |
|
o.u. |
oculi uterque |
και οι δύο οφθαλμοί |
|
o/w |
oil in water |
λάδι σε νερό |
|
P. |
pars, post, pulvis |
μέρος, μετά, σκόνη |
|
p. |
pico, para-, per |
10-12, παρα-, αν |
|
P. |
peta, poise |
10-15, μονάδα μέτρηση του δυναμικού ιξώδους |
|
P.a. |
pro analysi |
για ανάλυση (υψηλής καθαρότητας) |
|
PABA |
p-aminobenzoic acid |
π-αμινοβενζοϊκό οξύ |
|
p.ae. |
partes aequales |
ίσα μέρη |
|
par. |
Paratus |
παρασκευασμένος |
|
PAS |
p-aminosalicylic acid |
π-αμινοσαλικυλικό οξύ |
|
Pas |
pascal second |
μονάδα μέτρησης του δυναμικού ιξώδους |
|
p.c. |
post cibos |
μετά το φαγητό |
|
pd, pulv., Ρ· |
powder, pulvis |
σκόνη, πούδρα |
|
per |
per centum |
%, «τοις εκατό»( στα εκατό μέρη βάρους ή όγκου) |
|
pg |
pictogram (s) |
ένα δισεκατομμυριοστό του γραμμαρίου |
|
phial |
phiala |
φιάλη |
|
Plumb. |
Plumbum |
μόλυβδος |
|
pil. |
Pilula, pilulae |
καταπότιο - α |
|
plast. |
Plaster |
έμπλαστρο |
|
P.M. |
post meridian |
μετά το μεσημέρι |
|
p.o. |
per os |
από το στόμα |
|
pond. |
Ponderosus |
βαρύ |
|
Ppm |
part per million |
μέρη ανά εκατομμύριο |
|
p.r.n. |
pro re nata |
όσο χρειάζεται |
|
pro baln. |
Pro balneo |
για το λουτρό |
|
pro capil. |
Pro capilis |
για τα μαλλιά |
|
pro d. |
Pro die |
για την ημέρα |
|
pro dos |
pro dosi |
ανά δόση |
|
pro inf. |
Pro infantibus |
για τα παιδιά |
|
pro med. |
Pro medico |
για το γιατρό |
|
pro ord. |
pro ordinatione |
για το ιατρείο |
|
pro rect. |
Pro recto |
για το ορθό |
|
pro stat. |
pro statione |
για την κλινική |
|
pro us. ext. |
pro usu externo |
για εξωτερική χρήση |
|
pro us. int. |
pro usu interno |
για εσωτερική χρήση |
|
pro us. vet. |
pro usu veterinario |
για κτηνιατρική χρήση |
|
pur. Purif. |
Purus, purificatus |
καθαρός, καθαρισμένος |
|
q., qq., q.h. |
quodque, quaeque, qua hora |
κάθε, ανά ώρα |
|
q.i.d. |
quarter in die |
τέσσερις φορές την ημέρα |
|
qq. hor. |
Quaque hora |
κάθε ώρα |
|
Q.R. |
quantum rectum |
ακριβής ποσότητα |
|
q.s. |
quantum sufficiat, quantum satis |
επαρκής ποσότητα, αρκετή ποσότητα, όση ποσότητα χρειάζεται |
|
quot. op.sit. |
quoties opus it |
όσο συχνά χρειάζεται |
|
q.v. |
quantum voleris |
όσο συχνά επιθυμείτε |
|
R., Rp. |
Recipe, Praeceptum |
λάβε, κανονισμός |
|
r- |
racemic |
ρακεμικός |
|
rec. |
recens |
πρόσφατος, νωπός |
|
recrist. |
Recristallistus |
ανακρυσταλλωμένος |
|
rect. |
Rectificatus |
διυλισμένο, φιλτραρισμένο |
|
rec. cream |
rectal cream |
κρέμα για χορήγηση από το ορθό |
|
reit. |
Reiteretur |
να εκτελεστεί |
|
ren. Sem. |
Renovetur semel |
μπορεί να ανανεωθεί (μόνο) μια φορά |
|
rept |
Repetatur |
μπορεί να επαναληφθεί (η εκτέλεση της συνταγής) |
|
rub. |
Ruber |
κόκκινο |
|
S., Sig. |
signa, signetur |
σημείωσε, υπέδειξε |
|
(S-) |
sinister |
αριστερός |
|
s. |
sine |
άνευ |
|
s- |
symmetrical |
συμμετρικός |
|
s.a. |
secuntum artem |
κατά τους νόμους της τέχνης |
|
sapon (if) |
saponofication |
σαπωνοποίηση |
|
sat., satd |
saturatus, saturated |
κορεσμένος |
|
s.c. |
sub cutem, subcutaneous |
υποδόρια |
|
scat. |
Scatula |
κουτί |
|
sec |
second (s) |
δευτερόλεπτο(-α) |
|
semi- |
semi- |
ημι- |
|
sepn |
separation |
διαχωρισμός |
|
sesqui- |
sesqui- |
ενάμισυ |
|
S.I. |
International System of Units |
Διεθνές Σύστημα Μονάδων |
|
Sicc. |
Siccus |
ξηρός |
|
Sig. nom. Prop. |
Signetur nomine propio |
σημείωσε με τ' όνομα του |
|
Sin. Aqua |
sine aqua |
χωρίς νερό |
|
Sin. Conf. |
sine confectione |
χωρίς συσκευασία |
|
Sol., solut.soly |
Solubilis, solutio, soluble, solubility |
διαλυτό, διάλυμα, διαλυτός, διαλυτότητα |
|
Solidif |
solidification |
στερεοποίηση |
|
Soln, solv., |
Solution, solve |
διάλυμα, διαλύατε |
|
s.o.s. |
si opus sit |
αν είναι ανάγκη |
|
σ.π. |
σημείο πήξεως |
|
|
sp. |
Species, specific |
είδος, ειδικός |
|
spir.spirit. |
Spiritus, spirituosus |
οινόπνευμα, αλκοολούχος |
|
spiss. |
Spissus |
ξηρός (extractum spiss. = ξηρό εκχύλισμα) |
|
spp |
species |
είδη |
|
spr. |
Spray |
εκνέφωμα |
|
ss. |
semis |
το μισό |
|
St |
stokes |
μονάδα μέτρησης του κινηματικού ιξώδους |
|
σ.τ. |
σημείο τήξεως |
|
|
ster.! |
Sterilisa |
αποστείρωσε |
|
ster. |
Sterile |
στείρο |
|
sub- |
υπό- |
|
|
subl |
sublimes, sublingual |
μετουσιωμένος, υπο-γλώσσιος |
|
suppl |
supplement |
συμπληρώνω |
|
supp. |
Suppositorium |
υπόθετο |
|
surg. |
Surgical |
χειρουργικός |
|
susp. |
Suspension |
εναιώρημα |
|
S. V. R. |
spiritus vini recti-ficatus |
αιθυλική αλκοόλη |
|
Syr. |
Syrup |
σιρόπι |
|
σ.ζ. |
σημείο ζέσεως |
|
|
Τ |
tera |
1012 |
|
Tab., Tabl. |
Tabletta |
δισκίο |
|
Tal. |
Tales |
τέτοιες |
|
TCA |
trichloroacetic acid |
τριχλωροξικό οξύ |
|
TD |
toxic dose |
τοξική δράση |
|
Techn. |
Technicus |
τεχνικός |
|
Temp |
temperature |
θερμοκρασία |
|
Tert- |
tertiary |
τριτογενής |
|
Tl |
therapeutic index |
θεραπευτικός δείκτης |
|
Tinct. |
Tincture |
βάμμα |
|
t.i.d. |
ter in die |
3 φορές την ημέρα |
|
to |
to |
έως, μέχρι |
|
tof. |
Toffee |
καραμέλα |
|
top. |
Topical |
τοπικός |
|
trans- |
trans |
πέραν |
|
tr., trit. |
Trituratio |
λειοτρίβηση |
|
TRP |
tryptophan |
τρυπτοφάνη |
|
TTS |
transdermal therapeutic system |
αυτοκόλλητο σύστημα για διαδερμική χορήγηση |
|
U |
unite(s) |
μονάδα (-ες) |
|
Ult. |
Ultime |
τελικά |
|
Uncork(r) |
uncorrected |
αδιόρθωτος |
|
Unct. |
Unctus |
λιπαρός, αλοιφώδης |
|
Ung, ungt. |
Unguentum |
αλοιφή |
|
U.S.P. |
united states pharmacopeia |
Αμερικάνικη Φαρμακοποιία |
|
ust. |
ustus |
καμένος |
|
Uv |
ultraviolet |
υπεριώδης |
|
V. |
vel |
ή |
|
V- |
vicinal |
γειτονικός |
|
vag |
vaginal |
κολπικό |
|
var |
variety |
είδος |
|
vetre, |
vetratur |
γύρισε σελίδα |
|
vesp. |
Vesper |
βράδυ |
|
vir. |
Viride |
πράσινο |
|
viz. |
videlicet |
δηλαδή |
|
vol. |
volatile |
πτητικό |
|
vol. |
Voiume(s) |
όγκος |
|
vs |
versus |
κατά, εναντίον |
|
vulg. |
Vulgaris |
κοινός |
|
v/v |
volume in volume |
κατ' όγκον (βλ.ο/ο) |
|
wks |
weeks |
εβδομάδες |
|
w/o |
water in oil |
νερό σε λάδι |
|
w/v |
weight in volume |
κατά βάρος προς όγκο (βλ. β/ο) |
|
w/w |
weight in weight |
κατά βάρος (βλ.β/β) |
|
wt |
weight |
βάρος |
|
yr(s) |
year(s) |
έτος |
|
υ/ε |
νερό σε λάδι |
βλ.w/ο |
|
(Z)- |
zusammen |
μαζί .Χρησιμοποιείται όπως το cis-. Αντίθετο του (Ε). |